Katalunia eta gu (hedabideon eginkizunaz interneten)

2012/12/21 — Utzi iruzkina

Joan den asteartean, abenduak 18, Leizaola Elkargoak antolatuta, “Gutxitutako hizkuntzak natibo digitalen garaian” izenburuko mintegia izan da Bilbon. Bertan azaldutako gogoeta eta datu batzuk ekarri nahi ditut blog honetara.

Lehenik gogoeta orokorra: Euskararen erabilera sustatu eta bermatze aldera hedabideok berebiziko ardura dugu, eta gure eginkizunak garrantzi estrategikoa du. Hedabideok erabileraren akuilu eta berme gara aldi berean. Eginkizun horren balioa biderkatu egin da kultura digitalaren esparruan. Berria egunkariari dagokionez, esango nuke eginkizun hori eta ardura hori bere gain hartzeko prest dagoela eta datorren urtean jauzi bat egingo duela norabide horretan.

Paradoxikoa izan badaiteke ere, prentsa tradizionalak, egunkariok, oso toki garrantzitsua daukagu interneten. Besteak beste, albisteen erakargitasunaren eraginez, egunkarion webguneak oso bisitatuak dira, erreferentzialak dira, bakoitza bere lurralde edo eremuan.

Euskararen ikuspuntutik egoera ez da baikorra.

Gaztelaniazko hedabideekiko euskarazko hedabideen pisuak txiki izaten jarraitzen du. 2012ko udaberriko CIESen datuen arabera, Hego Euskal Herrian, gaztelaniazko hedabideen audientzia 11 aldiz handiagoa da telebistaren eremuan, 5 aldiz handiagoa irratiaren eremuan, ia 20 aldiz handiagoa egunkarien eremuan eta 40 aldiz handiagoa interneten munduan. Izan ere, azken datu hori (interneten ahulezia) da kezkagarriena.

bilakaera-2010

bilakaera-2012

CIES etxeak 2010 eta 2012an egindako azterketak alderatuz gero, gaztelaniazko hedabideen nagusitasuna nabarmena da. Bi urteotan proportzioa kasik ez da aldatu. Aldaketa esaguratsu bakarra gaztelaniazko hedabideek interneten eman duten gorakada da: %42,35ean hazi dira.

Aldea

Dena den, komeni da euskarazko hedabideei buruzko datu hauek erlatibizatzea, CIESen moduko inkestek ez baitute ongi jasotzen euskarazko komunikabide txiki eta atomizatutakoen zabalkundea.

Trakzio lana interneten

Etorkizunari begira jarrita, futsezkoa da euskarazko hedabideok trakzio lana ongi betetzea, batez ere, interneten eremuan. Gaur egun komunikazioa, funtsean, digitala da. Hedabideon eginkizuna trafikoa (erabilpena) aregotzea, zabaltzea, erabiltzaileak elkar lotzea eta elkarrizketak biderkatzea da.

Erronka horri erantzun ahal izateko inbertsio berezia behar da, iraultza digitala egin beharrekoa da, eta gaur egun euskarazko hedabideok baliabide ekonomiko instituzional gutxiagorekin erantzun behar diogu tamainako erronkari. Iraultza digitalak administrazioen sostengu gehiago behar du, asko baitago jokoan. Datu solte bat: informazioaren eta komunikazioaren teknologietan euskara sustatu, garatu edota normalizatzeko diru-laguntzetan 1.462.789 euro esleitu dira 2012ko abuztuan. Horietatik 372.818 bakarrik izan dira hedabideekin lotutako proiektuak garatzeko.

Kataluniarekin alderatuta

Erabilpenaren ikuspuntutik, Berriak nolabaiteko lidergoa du euskarazko internet espazioan. Berria.info euskarazko webgune bisitatuena dela esan daiteke. Baina posizio hori hobeto ulertzeko, Kataluniako eta Euskal Herriko egoerak alderatzea komeni da.

Koadro honetan, katalanezko hedabideek interneten duten bisita kopuruaren araberako mapa ikusten da. Datuak joan den urrikoak dira, OJD Interkatibak egindako neurketaren emaitzak. Neurketan ez dira ageri El Periodicoren katalanezko webgunea (elperiodico.cat) eta La Vanguardiaren katalanezko edizioa.

Tokia-CAT

Ondoko koadroa, datu ezberdinetan –zuzen eta zeharkakoak– oinarritutako estimazio bat da. Webgune bakoitzak urrian izandako bisita kopuruak islatu nahi lukeena.

Tokia-HEH

Bi kasuetan, Katalunian eta Euskal Herrian, lidergo konpartitu bat antzematen da. Bi polo nagusi daude: batetik, egunkari baten webgunea (Ara.cat eta Berria.info) eta, bestetik, telebista eta irrati publikoetako webguneak (batetik, tv3.cat, 324.cat eta catradio.cat, eta, bestetik, eitb.com). Katalunian, bistan da, egitura komunikatiboa orekatuagoa da.

Hedabideotako Twitter jarraitzaile kopuruak neurtuta honako “mapak” osatzen dira Katalunian eta Euskal Herrian.

Twitter-CAT

Twitter-EH

Ara eta Berria

Ara eta Berria egunkariak alderaztuz gero, datu interesgarriak eta bitxiak aurkituko ditugu. Ara.cat-ek 5.553.926 bisita izan zituen joan den urrian, OJD Interactiva-k egindako neurketaren arabera. Berria.info-k, berriz, 534.616 bisita izan zituen urrian, Google Analyticsen neurketaren arabera. Datu hauek katalan (Kataluniako eremua erreferentzia hartuta) eta euskaldun alfabetatuen kopuruekin alderatuz gero, antzeko ratio-a dute bi hedabideok: 1,11 Araren kasuan, eta 1,18 Berriaren kasuan.

Dena den, Araren kasua berezia da. Hedabide gaztea da, 2010ko azaroan sortu zen. Agian, horregatik, bere zabalkundea askoz handiagoa da interneten paperean baino. OJDren datuen arabera, 2012ko urtarriletik irailera, bataz beste, egunero 16.143 ale saldu zituen (horietatik 3.128 harpidetzaren bidez). EGMren azken azterketaren arabera (2012ko otsailetik azarora), eguneko 97.000 irakurle izango lituzte Arak. El Punt-Avui egunkariaren paperezko edizioak emaitza hobeak ditu, EGMren neurketa beraren arabera: 146.000 irakurle eguneko. Baina interneten alde nabarmena ateratzen dio Arak El Punt-Avuiri. Joan den urri osoan Ara.cat-ek 5.553.926 bisita izan zituen, eta, ElPunt-Avui.cat-ek, ordea, 1.635.377.

Berriak 10 urte

Berriak datorren urtean, ekainaren 21ean, 10 urte beteko ditu, eta urteurrena baliatuz jauzi bat egin nahi du euskara interneten hobeto kokatzeko ahaleginean. Honako osagaiak izango ditu:

  1. Erredakzioaren eginkizuna birmoldatzea, berehalakotasunari hobeto erantzuteko eta eduki interesgarri eta landuak eskaintzen jarraitzeko.
  2. Eduki guztiak guztientzat. Eduki guztiek guztien eskura izaten jarraituko dute, eta euskuragarriago egongo dira (diseinua eta antolaketa berrituz eta bilatze sistema hobetuz).
  3. Multiplaforma gisa garatuta (euskarri eta formato guztietara egokituta).
  4. Multimedia izaera zainduta (testua, irudia, audioa eta bideoa baliatuz eta uztartuz).
  5. Parte-hartzailegoa (aukera gehiagorekin parte hartzeko eta proiektuaren parte izateko).
Advertisements

Iruzkinik ez

Be the first to start the conversation!

Utzi erantzun bat

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Aldatu )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Aldatu )

Connecting to %s